Nazca
De Nazca hadden een hoogontwikkeld, speciaal aan de omgeving aangepast irrigatiesysteem ontwikkeld. Tussen januari en april begon de regentijd op de hoogvlakte. Rivieren brachten het water het dal in. Een groot deel ervan verdween in de bodem en vloeide dan via geologische breuken naar een ander gebied. In het leefgebied van de Nazca was het zeer droog. Daarom werden er greppels en tunnels (puquios) gegraven om bij het ondergrondse water te geraken (water werd afgetapt en opgeslagen voor irrigatiedoeleinden). Nu nog zijn er 29 van in gebruik, vroeger waren er dat zeer zeker meer. Deze waterleidingen zijn ongeveer 1 km lang.

De wanden van de tunnels werden toentertijd bekleed met kiezelsteentjes en -gruis; tegenwoordig met beton. Eenmaal uit de grond werden de kanalen bedekt met stenen platen of boomstammen, zodat het water niet verdampte.

De kanalen en tunnels werden ieder jaar gereinigd. Hiervoor werden trechtervormige openingen (ojos) in de kanalen gemaakt.

De eerste puquios zijn waarschijnlijk in de 4e eeuw na Christus aangelegd, na een grote droogteperiode.